Setiap tahun, apabila jerebu melanda beberapa kawasan di Malaysia, rutin harian mula berubah. Aktiviti luar ditangguhkan, pelitup muka menjadi keperluan dan bacaan kualiti udara dipantau dengan teliti. Namun, ketika perhatian kita tertumpu pada kualiti udara di luar rumah, satu persoalan penting sering terlepas pandang: bagaimana pula dengan kualiti udara di dalam rumah kita sendiri?
Bagi kebanyakan rakyat Malaysia, khususnya mereka yang berada di Sarawak, keadaan jerebu menjadi semakin sukar untuk diabaikan. Menurut bacaan terkini yang dilaporkan oleh Jabatan Alam Sekitar (JAS), kualiti udara di beberapa kawasan di Sarawak, termasuk Serian, Kuching, Samarahan, Sri Aman dan Bintulu, telah mencecah paras tidak sihat susulan keadaan jerebu yang terus melanda rantau ini.1
Jerebu kini turut menjejaskan beberapa kawasan di Kuala Lumpur, Putrajaya dan Selangor, dengan Indeks Pencemaran Udara (IPU) mencecah paras ‘Tidak Sihat’. Cheras mencatatkan bacaan IPU sebanyak 122, diikuti Putrajaya pada 121 dan Shah Alam pada 112.2
Berada di dalam rumah sememangnya dapat membantu mengurangkan pendedahan kepada jerebu, namun ia tidak bermakna kita terlindung sepenuhnya daripada pencemaran udara. Partikel halus dari luar masih boleh memasuki dan terkumpul di dalam ruang kediaman. Apabila kualiti udara di luar merosot, kualiti udara di dalam rumah juga perlu diberi perhatian.3
Jerebu yang melanda Malaysia sejak kebelakangan ini menimbulkan kebimbangan susulan kemerosotan kualiti udara dan kesannya terhadap kesihatan. Namun, ketika kebanyakan langkah berjaga-jaga tertumpu kepada aktiviti di luar rumah, pakar kesihatan pernafasan mengingatkan bahawa pencemaran udara turut boleh menjejaskan ruang dalaman.
Sebagai sebahagian daripada usaha meningkatkan kesedaran mengenai kualiti udara dalaman semasa musim jerebu, Nippon Paint Malaysia mendapatkan pandangan Dr Parveen untuk berkongsi perspektif perubatan mengenai potensi kesan jerebu terhadap kesihatan serta langkah praktikal untuk mengurangkan pendedahan di rumah, selaras dengan fokus Nippon Paint terhadap persekitaran dalaman yang lebih sihat menerusi penyelesaian seperti Spot-Less Plus Matt dan Sheen, yang dilengkapi Teknologi AirGuard untuk membantu menyerap dan meneutralkan formaldehid dalam udara dalaman.
Pengamal Perubatan Am
di Klinik Bangsar South
“Ramai beranggapan bahawa berada di dalam rumah sudah memadai untuk melindungi diri daripada jerebu. Namun, partikel halus daripada jerebu masih boleh memasuki dan terkumpul di dalam kediaman, terutama di ruang yang mempunyai pengudaraan kurang baik,” kata Dr Parveen Kaur, Pengamal Perubatan Am di Klinik Bangsar South.
“Pendedahan berpanjangan, walaupun pada tahap yang lebih rendah, boleh memburukkan keadaan pernafasan seperti asma dan bronkitis, malah mencetuskan gejala dalam kalangan individu yang sihat.”
Keadaan ini menjadi lebih membimbangkan apabila jerebu berlarutan dan kediaman terpaksa ditutup untuk tempoh yang panjang. Menutup pintu dan tingkap sememangnya dapat membantu mengurangkan kemasukan udara tercemar dari luar, namun ia juga boleh menyebabkan bahan pencemar terkumpul di dalam rumah.
Ini termasuk partikel halus serta bahan kimia yang terhasil daripada perabot, fabrik dan bahan binaan. Oleh itu, perlindungan ketika musim jerebu bukan sahaja melibatkan usaha mengehadkan pencemaran dari luar, tetapi juga memastikan kualiti udara di dalam rumah kekal baik.
Siapakah yang Perlu Lebih Berhati-hati?
Walaupun jerebu boleh menjejaskan semua orang, sesetengah golongan lebih terdedah kepada kesannya terhadap kesihatan. Kanak-kanak, warga emas serta individu yang mempunyai masalah pernafasan sedia ada seperti asma dan bronkitis memerlukan perhatian yang lebih teliti ketika kualiti udara berada pada tahap tidak sihat.4
Keluarga juga perlu peka terhadap tanda-tanda kesihatan yang mungkin berpunca daripada jerebu. Menurut Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM), pendedahan berterusan kepada jerebu boleh menyebabkan gejala seperti batuk atau sesak nafas. Individu yang mengalami gejala berkenaan dinasihatkan supaya mendapatkan rawatan perubatan.5
Bagaimana Bahan Pencemar Memasuki Rumah
Salah satu cabaran utama ialah bahan pencemar jerebu mudah memasuki dan terkumpul dalam persekitaran dalaman. Partikel halus, khususnya PM2.5, cukup kecil untuk menembusi celahan di sekeliling tingkap dan pintu serta sistem pengudaraan. Partikel ini juga boleh terbawa masuk melalui pakaian dan kasut. Setelah berada di dalam rumah, partikel ini tidak hilang begitu sahaja bahkan sebaliknya, ia kekal mendap pada permukaan dan boleh kembali tersebar di udara akibat pergerakan harian.6
Dalam keadaan ini, menjaga kualiti udara di dalam rumah ketika musim jerebu memerlukan perhatian yang lebih menyeluruh. Menutup tingkap apabila tahap pencemaran meningkat dan memastikan rumah sentiasa bersih dapat membantu mengurangkan pendedahan kepada bahan pencemar. Namun, langkah ini sahaja mungkin tidak mencukupi sekiranya kediaman tertutup untuk tempoh yang panjang.
Bagi pemilik kediaman, perlindungan ketika musim jerebu tidak seharusnya terhad kepada memakai pelitup muka dan menutup tingkap, tetapi turut merangkumi pemilihan bahan dan kelengkapan bagi ruang dalaman rumah.
Langkah Mudah Melindungi Udara Dalaman Ketika Jerebu
Kini, semakin banyak perhatian diberikan kepada peranan persekitaran binaan dalam mempengaruhi kualiti udara dalaman. Bahan yang digunakan di dalam rumah, daripada perabot hinggalah kemasan dinding, boleh mempengaruhi cara bahan pencemar terkumpul dan tersebar di dalam ruang dalaman.
Pada masa sama, amalan harian yang konsisten dapat membantu mengurangkan pendedahan dengan ketara. Dr Parveen menyarankan beberapa langkah praktikal berikut kepada pemilik kediaman:7
- Pantau kualiti udara secara berkala: Semak bacaan Indeks Pencemaran Udara (IPU) dan hadkan aktiviti luar apabila bacaannya tinggi.
- Tutup tingkap ketika jerebu memuncak: Langkah ini membantu mengehadkan kemasukan udara tercemar ke dalam rumah.
- Bersihkan permukaan dengan kerap: Lap habuk dan permukaan untuk menyingkirkan partikel yang mendap di dalam rumah.
- Membenarkan udara masuk apabila kualiti udara luar bertambah baik: Benarkan pengaliran udara segar apabila tahap jerebu berkurangan.
- Kurangkan bahan pencemar dalaman: Elakkan merokok atau membakar bahan di dalam bangunan yang boleh memburukkan kualiti udara.
Langkah-langkah kecil tetapi terancang ini mencerminkan perubahan yang lebih besar dalam cara rakyat Malaysia melihat ruang kediaman mereka. Jika dahulu penambahbaikan rumah banyak didorong oleh aspek estetik, kini semakin ramai yang memberi penekanan kepada fungsi, perlindungan dan kesejahteraan jangka panjang. Rumah tidak lagi dilihat sekadar tempat yang selesa, tetapi sebagai persekitaran yang memainkan peranan aktif dalam menyokong kesihatan penghuninya.
“Ketika musim jerebu, perkara paling penting adalah untuk mengurangkan jumlah pendedahan,” kata Dr Parveen. “Ini bermakna kita perlu mewujudkan persekitaran dalaman yang membolehkan paru-paru pulih daripada pendedahan ketika berada di luar. Rumah seharusnya berfungsi sebagai tempat perlindungan, bukan sekadar tempat berteduh.”
Kesedaran yang semakin meningkat ini turut mendorong pemilik kediaman memberi perhatian yang lebih mendalam kepada bahan yang digunakan di dalam rumah, khususnya ketika musim jerebu apabila keluarga menghabiskan lebih banyak masa di dalam kediaman mereka. Mengekalkan persekitaran dalaman yang sihat menjadi semakin penting apabila tingkap sentiasa ditutup dan peredaran udara menjadi terhad.
Kualiti udara dalaman bukan sahaja dipengaruhi oleh pencemaran dari luar. Barangan kegunaan harian, terutamanya perabot, kelengkapan dan produk kegunaan rumah yang baharu atau berkualiti rendah, juga boleh melepaskan formaldehid serta sebatian organik meruap (VOC) lain yang terkumpul dari semasa ke semasa8. Memandangkan sumber yang pelbagai ini menyumbang kepada tahap VOC di dalam rumah, pemilik kediaman kini semakin teliti memilih bahan untuk ruang yang digunakan oleh keluarga setiap hari, termasuk cat.
“Cat kini bukan lagi sekadar pilihan dekorasi,” kata Pengurus Besar Nippon Paint Malaysia, Tay Sze Tuck. “Di Nippon Paint, inovasi menjadi teras kepada cara kami memenuhi keperluan pemilik kediaman yang sentiasa berubah, terutama berkaitan kualiti udara dalaman. Menerusi pelancaran rangkaian Spot-Less Plus, kami memperkenalkan penyelesaian yang bukan sahaja menitikberatkan aspek estetika, tetapi juga menyokong persekitaran kediaman yang lebih sihat. Spot-Less Plus Matt dan Sheen dilengkapi dengan AirGuard Technology yang membantu menyerap dan meneutralkan formaldehid serta VOC lain yang terdapat dalam udara dalaman dari semasa ke semasa. Ciri ini amat relevan ketika musim jerebu apabila rumah sentiasa ditutup dan kualiti udara dalaman menjadi isu yang semakin penting.”
Ketika musim jerebu terus mempengaruhi cara rakyat Malaysia menjaga kesihatan di rumah, usaha mewujudkan persekitaran dalaman yang lebih selamat menjadi semakin penting. Untuk maklumat lanjut mengenai rangkaian VirusGuard dan Spot-Less Plus daripada Nippon Paint, layari laman web Nippon Paint Malaysia di https://www.nipponpaint.com.my/.
Rujukan
- https://www.malaymail.com/news/malaysia/2026/08/08/doe-confirms-haze-movement-unhealthy-api-hits-serian-kuching-samarahan-sri-aman-bintulu/230599
- https://says.com/my/news/kl-putrajaya-selangor-now-hit-by-haze-public-urged-to-reduce-outdoor-activities
- https://www.channelnewsasia.com/singapore/air-purifier-haze-home-effective-filters-3607476
- https://www.thestar.com.my/news/nation/2026/08/11/moderate-haze-still-a-health-risk-say-experts
- https://infosihat.moh.gov.my/isu-semasa/51-jerebu.html
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877705815027782
- https://www.utusan.com.my/nasional/2023/10/jerebu-elak-aktiviti-fizikal-luar-kkm/
Penafian: Sebarang maklumat, informasi serta perkongsian pakar yang terdapat dalam artikel ini adalah untuk tujuan pendidikan sahaja dan tidak boleh dianggap sebagai nasihat perubatan daripada pihak Kelab Mama. Untuk sebarang kebimbangan berkaitan kesihatan, anda dinasihatkan untuk berunding dengan pakar kesihatan atau pengamal perubatan sah.
Dapatkan info terkini daripada pakar kesihatan di Malaysia melalui ruang INI.
