Ketika rakyat Malaysia menyambut Tahun Baharu Cina dengan makan malam reunion, hidangan penuh kemewahan serta ucapan dan sorakan untuk kemakmuran, pakar kesihatan mengingatkan orang ramai agar tidak mengabaikan satu aspek penting kesejahteraan diri yang sering terlepas pandang: masalah jantung, buah pinggang dan gangguan metabolik yang berlaku secara senyap tanpa simptom yang jelas.
Penyakit kardiovaskular, renal dan metabolik (CRM) termasuk tekanan darah tinggi, diabetes, kolesterol tinggi serta penyakit buah pinggang peringkat awal lazimnya berkembang tanpa sebarang simptom yang ketara, malah ada yang berlarutan selama bertahun-tahun.
Ramai rakyat Malaysia hanya menyedari mereka berisiko apabila komplikasi serius seperti serangan jantung, strok atau kegagalan buah pinggang sudah pun berlaku.
Pakar Perunding Endokrinologi
di Hospital Lam Wah Ee
“Saya kerap berjumpa pesakit yang hanya didiagnosis menghidap diabetes atau penyakit buah pinggang selepas komplikasi sudah pun berlaku,” kata Dr Tan Hiang Leng, Pakar Perunding Endokrinologi.
“Apa yang lebih membimbangkan ialah keadaan ini sebenarnya boleh dikesan bertahun-tahun lebih awal melalui saringan kesihatan yang ringkas.”
Tabiat Musim Perayaan Mungkin Menyembunyikan Risiko Tersembunyi
Sambutan Tahun Baharu Cina selalunya diraikan dengan hidangan mewah yang berlemak, manisan, kudapan perayaan, berjaga hingga lewat malam serta kurang melakukan aktiviti fizikal.
Walaupun tradisi ini membawa kegembiraan dan mengeratkan hubungan kekeluargaan, ia juga boleh menyerlahkan atau memburukkan lagi risiko metabolik yang sedia ada tanpa kita sedari.
Anggaran kesihatan kebangsaan menunjukkan bahawa satu daripada tiga orang dewasa di Malaysia hidup dengan tekanan darah tinggi, diabetes atau kolesterol tinggi yang tidak didiagnosis¹.
Tiga perempat daripada kes penyakit buah pinggang kronik pula berpunca daripada diabetes atau hipertensi yang tidak terkawal², manakala penyakit kardiovaskular, renal dan metabolik (CRM) menyumbang kepada lebih separuh daripada kematian pramatang di Malaysia³.
“Cabaran dari sudut perubatan ialah jurang masa antara permulaan penyakit dan saat ia dikesan. Apabila pesakit mula mengalami simptom, kerosakan pada jantung, buah pinggang atau salur darah selalunya sudah pun berlaku,” jelas Dr Tan.
Saringan Komuniti Kurangkan Halangan Pengesanan Awal
Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, saringan berasaskan komuniti semakin memainkan peranan penting dalam pengesanan awal dan pencegahan penyakit.
Farmasi khususnya muncul sebagai lokasi yang mudah diakses untuk menjalani pemeriksaan kesihatan asas, dengan majoriti rakyat Malaysia tinggal dalam jarak pemanduan yang singkat dari sebuah farmasi.
“Saringan tidak semestinya hanya dijalankan di hospital atau klinik,” kata Dr Tan. “Apabila ujian asas disediakan di lokasi komuniti seperti farmasi, lebih ramai orang cenderung untuk mengambil langkah pertama itu, terutamanya mereka yang mungkin menangguhkan rawatan sebaliknya.”
Membawa Penjagaan Pencegahan Lebih Dekat dengan Kehidupan Seharian
Pakar kesihatan menyatakan bahawa pengintegrasian saringan dalam persekitaran harian mencerminkan perubahan yang lebih luas dalam penyampaian penjagaan kesihatan, iaitu menekankan pencegahan dan intervensi awal berbanding rawatan pada peringkat akhir.
“Dengan waktu operasi yang lebih panjang dan kemudahan walk-in, farmasi komuniti menawarkan pilihan yang praktikal untuk golongan dewasa yang bekerja dan keluarga,” kata Dr Tan. “Bagi ramai orang, kemudahan bukanlah satu kemewahan, tetapi faktor penentu.”
Beliau menambah, saringan ringkas boleh memberikan pandangan berharga mengenai kesihatan jantung, metabolik, dan buah pinggang, membolehkan individu mengambil langkah awal sebelum kerosakan jangka panjang berlaku.
Menyokong Matlamat Kesihatan Negara
Usaha-usaha ini selaras dengan Pelan Strategik Nasional Malaysia untuk Penyakit Tidak Berjangkit (2023–2030), yang bertujuan mengurangkan kematian yang boleh dicegah sebanyak 25 peratus dengan memperkukuh pengesanan awal dan pencegahan berasaskan komuniti⁴.
Pendukung kesihatan awam kini semakin melihat pencegahan sebagai tanggungjawab bersama, yang memerlukan kerjasama antara penyedia penjagaan kesihatan, rakan komuniti, dan individu itu sendiri.
Peringatan Tepat pada Musim Perayaan Ini
Semasa keluarga bersiap sedia untuk makan malam reunion, rumah terbuka, dan perhimpunan perayaan, rakyat Malaysia digalakkan untuk mengambil satu langkah mudah yang boleh melindungi banyak lagi perayaan di masa hadapan.
Pakar kesihatan menyatakan bahawa saringan mudah boleh membantu memastikan harapan untuk kesihatan yang baik dan umur panjang terus terpelihara, bukan hanya sepanjang musim perayaan tetapi juga untuk tahun-tahun mendatang.
Rujukan
- https://iku.nih.gov.my/images/nhms2023/key-findings-nhms-2023.pdf
- https://nkf.org.my/wp-content/uploads/2024/07/30th-Report-of-The-Malaysian-Dialysis-and-Transplant-Registry-2022.pdf
- https://cdn.who.int/media/docs/default-source/wpro—documents/countries/malaysia/prevention-and-control-of-ncd-in-malaysia-the-case-for-investment.pdf?sfvrsn=b80212f3_2
- https://www.moh.gov.my/moh/resources/Penerbitan/Rujukan/NCD/National%20Strategic%20Plan/FINAL_NSPNCD.pdf
Penafian: Sebarang maklumat, informasi serta petua yang terdapat dalam artikel ini adalah untuk tujuan pendidikan sahaja dan tidak boleh dianggap sebagai nasihat perubatan daripada pihak KelabMama. Untuk sebarang kebimbangan berkaitan kesihatan, anda dinasihatkan untuk berunding dengan pakar kesihatan atau pengamal perubatan sah.
Ketahui lebih banyak acara dan berita trending sekarang untuk Mama Papa DI SINI!
